Weksel, nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym i szybka reakcja pozwanego. Kiedy sąd może wstrzymać wykonanie nakazu?

Nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym jest dla pozwanego szczególnie dotkliwym orzeczeniem. W odróżnieniu od nakazu wydanego w postępowaniu upominawczym, już z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, co oznacza, że powód może na jego podstawie podjąć działania zmierzające do zabezpieczenia swojego roszczenia, zanim sprawa zostanie merytorycznie rozpoznana po wniesieniu zarzutów. W praktyce oznacza to możliwość skierowania sprawy do komornika, a co za tym idzie – zajęcie rachunków bankowych, wierzytelności czy innych składników majątku pozwanego.

Pozwany, który nie zgadza się z nakazem zapłaty, powinien wnieść zarzuty, a wraz z nimi – albo później, ale możliwie szybko – wniosek o wstrzymanie wykonania nakazu zapłaty. Sąd może uwzględnić taki wniosek w szczególności wtedy, gdy z treści zarzutów i załączonych dokumentów wynika, że nakaz może być wadliwy, roszczenie powoda nie istnieje lub nie zostało wykazane co do zasady lub co do wysokości, a dalsze wykonywanie nakazu mogłoby prowadzić do nadmiernie dotkliwych skutków dla pozwanego. Nie wystarczy więc samo stwierdzenie, że pozwany nie zgadza się z nakazem – konieczne jest przedstawienie konkretnych argumentów i uprawdopodobnienie, że sprawa wymaga realnej kontroli sądu.

Wstrzymanie wykonania nakazu zapłaty nie jest standardem i nie następuje automatycznie. Sądy podchodzą do takich wniosków ostrożnie, ponieważ nakaz w postępowaniu nakazowym wydawany jest na podstawie dokumentów, którym ustawodawca przyznaje szczególną moc. Dlatego uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania nakazu zapłaty należy traktować jako istotny sukces procesowy, zwłaszcza gdy po stronie pozwanego istnieje realne ryzyko zajęć komorniczych lub zabezpieczenia majątku.

W dwóch prowadzonych przez nas sprawach, dotyczących nakazów zapłaty wydanych w postępowaniu nakazowym na podstawie weksla, uzyskaliśmy postanowienia o wstrzymaniu wykonania nakazu zapłaty. Sąd dostrzegł przedstawione przez nas argumenty i uznał, że na tym etapie postępowania istnieją podstawy do wstrzymania skutków nakazu wydanego w postępowaniu nakazowym.

Poniżej prezentujemy zanonimizowane dwa postanowienia, które pokazują, że odpowiednio przygotowana argumentacja procesowa może realnie zabezpieczyć interes pozwanego już na początku sprawy:

Nie oznacza to jednak, że pozwany „wygrał sprawę”. Wstrzymanie wykonania nakazu nie przesądza o końcowym rozstrzygnięciu, ale pokazuje, że sąd dostrzegł wagę zarzutów i ryzyko związane z dalszym wykonywaniem nakazu. Jest to więc korzystny sygnał procesowy, który może świadczyć o tym, że argumentacja pozwanego jest zasadna i wymaga dokładnego rozpoznania.

Z perspektywy praktycznej szybkie złożenie dobrze uzasadnionego wniosku o wstrzymanie wykonania nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym pozwala ograniczyć skutki wydanego nakazu na czas trwania procesu i daje pozwanemu przestrzeń do obrony swoich praw bez presji natychmiastowych działań egzekucyjnych. Należy pamiętać, że w sprawach nakazowych liczy się nie tylko samo wniesienie zarzutów, ale również właściwa reakcja procesowa już na początku postępowania.

Sprawy prowadzą r. pr. Katarzyna Lubańska-Kępa wraz z r. pr. Beatą Turkowską.