Ustawa frankowa weszła w życie. Co zmienia się dla kredytobiorców?
W ubiegły piątek, 7 sierpnia 2026 r., weszła w życie tzw. ustawa frankowa. Jej celem jest przede wszystkim usprawnienie oraz przyspieszenie postępowań sądowych dotyczących kredytów powiązanych z kursem franka szwajcarskiego.
Najważniejsza zmiana z punktu widzenia kredytobiorców dotyczy bezpośrednio ich domowego budżetu. Nowe przepisy wprowadzają bowiem ustawowe wstrzymanie obowiązku spłaty kolejnych rat na czas trwania postępowania sądowego.
Wstrzymanie spłaty rat bez wniosku o zabezpieczenie
Jeżeli odpis pozwu został doręczony bankowi, obowiązek spłacania kolejnych rat zostaje wstrzymany z mocy prawa aż do prawomocnego zakończenia postępowania. Kredytobiorca nie musi już składać do sądu wniosku o udzielenie zabezpieczenia ani czekać na wydanie postanowienia w tej kwestii.
W sprawach, które już się toczą i w których bank otrzymał odpis pozwu przed wejściem ustawy w życie, wstrzymanie obowiązku spłaty nastąpiło z mocy prawa z dniem 7 sierpnia 2026 r. W nowych postępowaniach skutek ten powstanie z chwilą doręczenia bankowi odpisu pozwu.
Ustawa wprost zabezpiecza również kredytobiorców przed negatywnymi konsekwencjami takiego uregulowania. Bank nie może uznać zaprzestania spłaty rat za naruszenie warunków umowy, wypowiedzieć z tego powodu umowy kredytowej ani przekazać do BIK informacji o rzekomym zadłużeniu.
Postępowania frankowe mają przebiegać szybciej
Ustawowe wstrzymanie spłaty rat jest najważniejszą zmianą dla samych kredytobiorców, ale nie jedynym rozwiązaniem przewidzianym przez ustawę. Nowe przepisy wprowadzają również szereg uproszczeń proceduralnych, których celem jest skrócenie czasu trwania postępowań.
Sądy uzyskały szerszą możliwość rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych. Strony będą mogły składać zeznania na piśmie, a świadkowie mogą być przesłuchiwani zdalnie. Postępowania apelacyjne mają być co do zasady rozpoznawane w składzie jednego sędziego, natomiast uzasadnienia wyroków sądów pierwszej instancji będą mogły przybrać uproszczoną formę.
Ustawa umożliwia również wniesienie powództwa wzajemnego aż do zakończenia postępowania przed sądem pierwszej instancji. Rozwiązanie to ma pozwolić na rozpoznanie wzajemnych roszczeń kredytobiorcy i banku w ramach jednego procesu, zamiast prowadzenia dwóch odrębnych postępowań sądowych.
To, czy nowe narzędzia rzeczywiście przyspieszą rozpoznawanie spraw frankowych, będzie zależało przede wszystkim od sposobu ich wykorzystania przez sądy. Niewątpliwie jednak ograniczenie części dotychczasowych czynności procesowych może skrócić czas oczekiwania na prawomocne zakończenie sprawy.
Nie każdego obejmuje ustawa frankowa
Zakres zastosowania nowych przepisów został ograniczony wyłącznie do kredytów oraz pożyczek hipotecznych indeksowanych lub denominowanych do waluty frank szwajcarski. Ustawa nie obejmuje umów powiązanych z euro, dolarem ani inną walutą obcą, nawet jeżeli zastosowano w nich analogiczny mechanizm przeliczeniowy. Kredytobiorcy posiadający takie umowy będą dochodzić swoich praw na dotychczasowych zasadach. Dotyczy to również wstrzymania spłaty rat – w ich przypadku konieczne pozostaje złożenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia i uzyskanie postanowienia sądu.
Nowych przepisów nie stosuje się również do spraw o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego oraz postępowań grupowych.
***
Podstawa prawna: ustawa z 29 maja 2026 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego (Dz.U. z 2026 r. poz. 985); data wejścia w życie: 7 sierpnia 2026 r.
